Tấm bia kỷ niệm ở sân bay Tân Sơn Nhất – dấu ấn của một tình bạn xa xôi

Sài Gòn cuối năm, nắng vàng trải dài như tấm lụa óng ả lên đường băng sân bay Tân Sơn Nhất. Trong dòng người tấp nập ở ga quốc tế, Nam và Kitaro kéo vali, vừa đi vừa chuyện trò. Giữa cái ồn ào của loa gọi chuyến và tiếng bánh xe vali lăn trên nền gạch hoa, Nam bỗng khựng lại.

Ngay bên phải, cạnh một mảng tường kính, là một tấm bia đá. Trên mặt bia, hai lá cờ Việt Nam và Nhật Bản in song song, dưới là những dòng chữ khắc song ngữ. Nam nhìn chăm chú, rồi khẽ hỏi:
– Kitaro này, ông có biết tấm bia này không?

Kitaro mỉm cười, cái cười như thể vừa nghe một câu hỏi “trúng tủ”:
– Có chứ. Tấm bia này được đặt để ghi nhận sự hỗ trợ của Nhật Bản trong việc nâng cấp sân bay Tân Sơn Nhất. Nhật đã dùng vốn ODA và cử kỹ sư sang giúp cải tạo đường băng, lắp hệ thống đèn dẫn, nâng cấp thiết bị kiểm soát không lưu và cả khu ga quốc tế. Nhờ vậy mà Tân Sơn Nhất trở thành cửa ngõ hàng không phía Nam, nối liền TP.HCM với Tokyo, Osaka, Nagoya…

Nam khẽ gật, ánh mắt vẫn không rời khỏi những con chữ khắc sâu vào đá:
– Thật đáng quý. Không chỉ là kỹ thuật, đó còn là tấm lòng.

Kitaro nhấp một ngụm trà, giọng trầm lại:
– Ừ. Những dự án như thế không chỉ thúc đẩy kinh tế, mà còn thắt chặt tình bạn giữa hai nước Việt Nhật chúng ta.

Nam mỉm cười, một nụ cười vừa ấm vừa xa xăm:
– Hồi 2008, tôi tiễn nhiều sempai sang Nhật, lúc ấy đã thấy tấm bia này mà chẳng biết câu chuyện phía sau. Giờ thì rõ rồi… đúng là đi một ngày đàng, học một sàng khôn.

Hai người đứng lặng. Tấm bia vẫn ở đó, không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ chứng kiến bao lượt khách đến rồi đi. Trong tiếng động cơ máy bay đang lấy đà trên đường băng, Nam chợt hình dung trong đầu thước phim tưởng tượng về những tháng ngày người kỹ sư công trình Nhật qua giúp đỡ Việt Nam tại sân bay Tân Sơn Nhất này. Câu tục ngữ ngày xưa được truyền miệng, còn bây giờ có tấm bia này để tuổi trẻ chúng ta khắc ghi: Tay nâng chén muối, đĩa gừng, Gừng cay muối mặn xin đừng quên nhau.

タンソンニャット空港の石碑 – 遠くから届く友情の証

年末のサイゴン。タンソンニャット空港の滑走路に、金色の陽射しが長く伸びていた。国際線ターミナルは、人の波とアナウンスの声でいっぱいだ。
NamとKitaroはキャリーを引きながら歩いていたが、ふとNamが足を止めた。

右手の壁際、ガラス越しの光を浴びる場所に、一枚の石碑が立っている。表面には、ベトナムと日本の国旗が並び、その下には日越両国の言葉で何かが刻まれていた。Namはじっと見つめながら、少し声を落として言った。
「Kitaro、この石碑のこと知ってる？」

Kitaroは小さく笑った。まるで「それ、俺の得意分野だよ」と言うみたいに。
「知ってるさ。これは、日本がタンソンニャット空港の改修を支援した証なんだ。ODAの資金と技術者を送って、滑走路や誘導灯、管制システム、国際線ターミナルまでアップグレードした。おかげでホーチミンと東京、大阪、名古屋がしっかり繋がったんだよ。」

Namは頷き、刻まれた文字から目を離さない。
「ただの技術じゃなくて、気持ちまで入ってるよな。」

Kitaroは緑茶をひと口飲み、少し声を低くした。
「そうだな。こういうプロジェクトは経済だけじゃなく、国と国の絆を深めるんだ。」

Namは懐かしそうに微笑む。
「2008年に先輩たちを日本に送り出したとき、この石碑を見た。でも、その背景は知らなかった。今になって分かるとはな…やっぱり、旅は人を賢くするね。」

二人はしばらく黙って石碑を見つめた。石碑は、何も語らず、ただ静かに人々の行き来を見送っている。滑走路から響くジェット音の中で、Namは思った。鉄とコンクリートで国を繋ぐ飛行機もあれば、心と信頼で人を繋ぐ「見えない便」もある。その両方があってこそ、遠くは遠くじゃなくなるんだ。

The Monument at Tan Son Nhat – A Testament to Friendship Across Seas

It was late in the year, and the sun draped a golden ribbon across Tan Son Nhat’s runways. In the hum of the international terminal—voices over the loudspeakers, the roll of suitcase wheels—Nam suddenly stopped mid-step.

Off to the right, in a corner washed with sunlight, stood a stone monument. On its face, the flags of Vietnam and Japan were carved side by side, with inscriptions in both languages. Nam studied it for a moment, then turned to Kitaro.
“Kitaro, do you know what this is?”

Kitaro smiled, the way someone does when they’ve been asked exactly the right question.
“Of course. That’s a marker of Japan’s support in upgrading Tan Son Nhat Airport. Using ODA funds and sending over engineers, they improved the runways, lighting systems, air traffic control, and even the international terminal. Thanks to that, Ho Chi Minh City became well-connected to Tokyo, Osaka, and Nagoya.”

Nam nodded, eyes still fixed on the stone.
“It’s not just about the technology. There’s a heart behind it.”

Kitaro took a sip of green tea, his voice softer now.
“Exactly. Projects like this don’t just boost the economy—they strengthen the bonds between nations.”

Nam’s smile carried a trace of memory.
“In 2008, I came here to see off some sempai heading to Japan. I saw this monument back then, but never knew its story. Now I do… and it’s true—travel teaches you things books can’t.”

They stood there in silence for a while. The monument said nothing, yet it quietly witnessed every departure and return. As the engines of a departing jet roared in the distance, Nam thought: some flights connect countries with steel and concrete, but others—unseen—link people with trust and goodwill. When both kinds exist, even the farthest places don’t feel so far.