Phong trào Beheiren – Khi người Nhật xuống đường vì Việt Nam

Quán cà phê Highlands bên Cột Cờ Hà Nội vẫn nhộn nhịp như mọi ngày. Bên ngoài, chiếc máy bay cũ – chứng tích của chiến tranh – nằm lặng yên dưới nắng, như một lời nhắc khẽ về những năm tháng dữ dội đã qua. Nam và Kitaro chọn bàn gần cửa kính, gọi hai tách trà sen.

Nam chống tay lên cằm, hỏi:
– Kitaro này, ông có nghe về phong trào Beheiren ở Nhật Bản không?

Kitaro mỉm cười, như vừa được hỏi một câu “trúng tủ”:
– Chứ sao! Beheiren là viết tắt của Betonamu ni Heiwa o! Shimin Rengō – “Liên minh Công dân vì Hòa bình cho Việt Nam”. Từ 1965 đến 1974, họ không chỉ phản đối chiến tranh mà còn gửi gắm một tình cảm sâu sắc tới nhân dân Việt Nam.

Nam ngạc nhiên khi nghe kể rằng ngày 15 tháng 6 năm 1969, hơn 70.000 người đã xuống đường tại Tokyo, hay những cuộc biểu tình ngay trước căn cứ Yokota và Đại sứ quán Mỹ để phản đối ném bom Hà Nội, Hải Phòng. Kitaro kể, giọng chậm lại như để Nam cảm nhận được sức nóng của thời ấy:
– Họ còn dùng những cách rất “Nhật” để đấu tranh. Mua cổ phiếu của công ty hỗ trợ chiến tranh, rồi phản đối ngay trong các cuộc họp cổ đông. Cả việc giúp lính Mỹ đào ngũ, trốn sang Thụy Điển… tất cả chỉ để thực hiện một mong muốn, mong muốn dừng lại cuộc chiến phi nghĩa tại Việt Nam.

Nam khẽ thở dài, nhìn ra chiếc máy bay cũ:
– Thật cảm ơn những người bạn Nhật đã chiến đấu trên mặt trận mềm vì Việt Nam chúng tôi.

Kitaro gật nhẹ:
– Nếu gặp những người Nhật nay đã ngoài 60, Nam sẽ thấy… ký ức ấy vẫn còn. Có người đã trực tiếp xuống đường, có người lặng lẽ quyên góp. Nhưng ai cũng giữ trong tim một điều: hòa bình cho Việt Nam.

Ngoài trời, xe xích lô lịch kịch lăn bánh, gió lay nhẹ hàng hoa sữa. Chiếc máy bay vẫn nằm đó, không còn tiếng động cơ gầm rú, nhưng trong ký ức của những con người đã từng bước ra đường vì một đất nước xa xôi… âm vang của nó vẫn chưa bao giờ tắt.

ベヘイレン運動 – ベトナムのために立ち上がった日本人たち

ハノイの旗の塔のそばにあるハイランズコーヒー。窓の外には、静かに横たわる古い飛行機が見える。戦争の匂いはもうほとんど消えたけれど、その存在は歴史の一部として、ここに留まっている。

Namは蓮茶をひと口すすりながら、Kitaroに聞いた。
「ベヘイレンって知ってる？」

Kitaroは少し笑って、うなずく。
「もちろん。ベトナムに平和を！市民連合の略さ。1965年から1974年まで、彼らは戦争反対を訴え、ベトナムの人々に心を寄せていたんだ」

1969年6月15日、東京で7万人以上が集まったデモ。米軍横田基地やアメリカ大使館前での抗議。Kitaroはゆっくりと、その時代の熱気を言葉に乗せる。
「彼らは日本らしい方法でも戦った。戦争を支援する企業の株を買い、株主総会で反対を表明したり、脱走兵をスウェーデンへ逃がす手助けをしたり…」

Namは外の飛行機を見つめる。
「日本の友人たちには感謝しかないな」

Kitaroは静かに言った。
「60歳を過ぎた人たちの中には、まだあの頃の記憶を持っている人がいる。通りに立ち、声を上げた者も、黙って募金した者も…みんながベトナムの平和を願っていた」

風が木々を揺らす。飛行機はもう飛ばない。しかし、遠い国のために立ち上がった人々の胸の中では、そのエンジン音は今も響き続いている。

The Beheiren Movement – When Japanese People Took to the Streets for Vietnam

At Highlands Coffee by Hanoi’s Flag Tower, the air smelled of roasted beans and lotus tea. Outside the window lay a silent, weathered airplane—no longer a weapon, just a relic of history.

Nam leaned forward, his voice curious.
“Kitaro, have you heard of the Beheiren movement in Japan?”

Kitaro smiled knowingly.
“Of course. It stood for ‘Betonamu ni Heiwa o! Shimin Rengō’—The Citizens’ League for Peace in Vietnam. From 1965 to 1974, they opposed the war and held deep compassion for the Vietnamese people.”

Nam listened as Kitaro spoke of June 15, 1969, when over 70,000 people filled the streets of Tokyo. Of protests at Yokota Air Base and in front of the U.S. Embassy, condemning the bombing of Ha Noi and Hai Phong.

“They fought in ways very Japanese,” Kitaro continued. “Buying shares in companies that supported the war, then speaking out at shareholder meetings. Helping American soldiers desert and flee to Sweden. Every act was a refusal to let the war continue.”

Nam’s gaze returned to the silent airplane.
“I’m grateful to those Japanese friends,” he murmured.

Kitaro nodded.
“Speak with someone in Japan over sixty, and you might find they remember. Some stood in the streets, others gave quietly. But all of them carried one wish in their hearts—peace for Vietnam.”

A breeze rustled the trees outside. The airplane would never fly again. Yet in the memories of those who once stood for a distant country, its engine still hums—quietly, endlessly.