Người Giáo Sư Việt Làm Cố Vấn Tại Nhật

Buổi chiều Hà Nội tháng Ba, gió từ hồ Tây mang theo chút hương sen còn sót lại của mùa trước, len qua cửa quán cà phê nhỏ nằm trong con ngõ lát gạch cũ. Nam và Kitaro ngồi ở góc bàn quen, hai tách cà phê đen nghi ngút khói, bên ngoài những chiếc xe máy nối đuôi nhau trôi qua như một dòng chảy bất tận.

Nam đặt nhẹ tờ báo xuống bàn, đôi mắt sáng lên như vừa bắt gặp một kho báu.
__Kitaro này

Nam nói, giọng pha chút tự hào

__Ông có biết về Giáo sư Trần Văn Thọ không? Một người Việt nhưng từng làm cố vấn cho chính phủ Nhật đấy.

Kitaro khẽ nhíu mày, đôi tay ôm lấy ly cà phê.

__Thật sao? Tôi chưa nghe đến. Ông ấy là ai vậy?

Nam kể, giọng chậm rãi như muốn từng chữ thấm vào không khí: ông sinh năm 1949 tại Quảng Nam, sang Nhật du học từ năm 1968. Sau khi lấy bằng Tiến sĩ Kinh tế ở Đại học Hitotsubashi, ông làm việc tại Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế Nhật Bản, rồi giảng dạy ở Đại học Obirin. Đến năm 2000, ông trở thành Giáo sư Kinh tế tại Đại học Waseda – nơi những hàng cây anh đào mỗi mùa xuân lại phủ lối đi như một tấm thảm hồng phấn.

__Vậy là ông ấy đã sống ở Nhật hơn nửa thế kỷ

Kitaro gật gù.

__Nhưng làm sao mà trở thành cố vấn cho chính phủ Nhật Bản?

Nam mỉm cười.

__Năm 1990, ông là một trong ba người nước ngoài đầu tiên được mời vào Hội đồng Tư vấn Kinh tế của Thủ tướng Nhật Bản. Giữ vị trí này gần 10 năm, qua nhiều đời Thủ tướng. Ông vẫn luôn giữ quốc tịch Việt Nam và chưa từng quên quê hương. Từ thời Thủ tướng Võ Văn Kiệt cho đến Nguyễn Xuân Phúc, ông đều tham gia các tổ tư vấn kinh tế.

Kitaro nhìn ra ngoài cửa kính, nơi ánh nắng đang loang dần xuống con phố.

__Quả thật, một cây cầu nối giữa hai đất nước.

Nam khẽ gật đầu.

__Năm 2018, Nhật Bản trao tặng ông Huân chương Thụy Bảo Tia Vàng. Nhưng điều khiến tôi ấn tượng hơn cả, là ông đã thành lập Viện Nghiên cứu Việt Nam tại Waseda, nơi nhiều bạn trẻ Việt bắt đầu ước mơ của mình.

Trong tiếng muỗng chạm vào thành ly và mùi cà phê quyện với gió chiều, câu chuyện về một người Việt lặng lẽ nhưng bền bỉ đã ở lại, như một nốt nhạc trầm trong bản hòa ca của hai dân tộc.

ベトナム人教授、日本の顧問となる

三月のハノイの午後、風がホアンキエム湖を渡り、小さなカフェの窓辺をかすめていく。通りにはバイクの排気音と、どこか甘い匂いが混じっている。NamとKitaroはいつもの隅の席に座り、二つのコーヒーカップの湯気が、宙に溶けて消えていった。

Namは折り畳んだ新聞を机の上に置き、指先でその紙の角をなぞった。
「Kitaro、君はトラン・ヴァン・ト教授を知ってるかい？」
その声には、まるで秘密を分かち合うような響きがあった。

Kitaroは眉をわずかに動かし、カップを手のひらで包み込む。
「いや、聞いたことがない。誰なんだ？」

Namは話し始める。1949年、クアンナムで生まれ、1968年に日本へ留学。一橋大学で経済学博士号を取得し、日本経済研究センターやオービリン大学を経て、2000年からは早稲田大学の経済学教授。

「彼は日本で50年以上暮らしている。でもね、1990年に日本の首相の経済諮問会議のメンバーに選ばれたんだ。外国人としては数少ない一人で、その後10年近く歴代の首相に仕えた。」

Kitaroは窓の外に目をやる。光がアスファルトに淡く跳ね返る。
「まるで二つの国を繋ぐ橋のようだな。」

Namはうなずく。
「2018年には、日本政府から瑞宝中綬章を受け取った。だけど、それ以上に僕が惹かれるのは、彼が早稲田にベトナム研究所を作ったことだ。そこから、たくさんの若い夢が海を渡っていったんだ。」

スプーンがカップに触れる微かな音がして、外の光はゆっくりと傾いていく。二人はしばらく黙っていた。けれど、その沈黙は、遠く離れた二つの国をそっと結ぶ糸のように、どこか温かかった。

The Vietnamese Professor Who Advised Japan goverment

It was a March afternoon in Hanoi, the kind where the sunlight drips slowly over the city’s old buildings, and the air hums with the restless sound of motorbikes. Through the narrow window of a small café, the dust in the air floated lazily, like fragments of some forgotten memory.

Nam and Kitaro sat at their usual corner table. Two cups of coffee steamed quietly between them, their aroma mixing with the faint scent of rain that had fallen earlier.

Nam placed a folded newspaper on the table, running his fingers along its edge as if the paper itself held a secret.
“Kitaro, have you ever heard of Professor Tran Van Tho?” His voice carried the weight of something worth remembering.

Kitaro frowned slightly, cupping his coffee as if to keep the warmth from escaping.
“No… Who is he?”

Nam began. Born in 1949 in Quang Nam, he left for Japan in 1968. He earned his Ph.D. in Economics from Hitotsubashi University, worked at the Japan Center for Economic Research, taught at Obirin University, and from 2000 became Professor of Economics at Waseda University — where, in spring, the courtyard turns into a sea of pink petals.

“He’s lived in Japan for over fifty years,” Nam said. “But in 1990, he was invited to join the Prime Minister’s Economic Advisory Council — one of the first three foreigners ever to do so. He served for nearly a decade, advising different prime ministers.”

Kitaro looked out the window. The light outside shimmered faintly on the asphalt.
“Like a bridge between two countries,” he murmured.

Nam nodded. “In 2018, the Japanese government awarded him the Order of the Sacred Treasure, Gold Rays with Neck Ribbon. But what I admire most is that he founded the Vietnam Research Institute at Waseda, sending countless young dreams across the sea.”

The spoon made a soft clink against the cup. Outside,