Người Việt đầu tiên kết hôn với thương nhân Nhật Bản – chuyện tình thế kỷ 17

Trời đang mùa mưa. Nam ghé nhà Kitaro chơi.
Hai đứa ngồi bên bếp lửa, tiếng củi nổ lách tách, mùi trà nóng quyện trong khói.

Nam nghiêng đầu hỏi:
– Kitaro này,  ông biết ai là người Việt đầu tiên cưới người Nhật không?

Kitaro tròn mắt:
– Ủa? kết hôn Việt – Nhật, ông đừng nói là chuyện từ ngày xưa nhá.
Ngày xưa lấy lấy nhau chắc khó lắm?
Ông đừng chọc tôi nha.

Nam cười khà khà:
– Không chọc đâu. Có thiệt đó.  Từ tận thế kỷ 17 kìa.

– Hả? Thế kỷ 17 á?
Tức là những năm 1600…  thời Tokugawa. Cơ mà thời đó lấy đâu ra máy bay như bây giờ để kết hôn quốc tế nhỉ? – Kitaro nhăn mặt.

Nam hớp ngụm trà:
– Không máy bay vẫn cưới được nha.
Hồi đó có thương nhân Nhật tên Araki Sotaro sang Hội An buôn bán.
Gặp cô Nguyễn Thị Liễu, con gái chúa Nguyễn Phúc Nguyên.  Đẹp như tiên sa.

– Rồi… cưới được luôn hả? Chắc giàu dữ lắm nhỉ! – Kitaro chống cằm.

– Giàu và giỏi.
Araki giúp chúa Nguyễn giao thương với Nhật, còn mang quà từ Việt Nam về tặng Mạc phủ.
Cưới xong,  đưa vợ về Nhật sống.
Người ta gọi bà là Anio-san – nghe giống “Anh ơi” cách gọi thân thương trong tiếng Việt.
Ở Ehime, thậm chí hàng năm người dân địa phương còn tổ chức lễ hội tái hiện đám cưới này.

Kitaro đập tay vào gối:
– Trời đất! Thế thì đây đúng là chuyện tình vươn trùng biển sớm nhất của Việt – Nhật rồi!

Nam gật gù:
– Ừ thì… ngày xưa đã có thương mại, văn hóa… và cả tình yêu.
Lịch sử đâu chỉ có chiến tranh với niên biểu khô khốc,  nó cũng có những dạ khúc tình yêu,  thanh dịu và đẹp như vậy.

Ngoài hiên,  mưa vẫn rơi lộp bộp.
Có những đám cưới không chỉ nối hai thôn, và có cả những đám như cây cầu nối liền quá khứ và hiện tại,  dù đã trôi qua mấy trăm năm, vẫn khiến người ta mỉm cười khi nhắc lại. Chỉ tiếc là giờ người ta chỉ nhớ cái đầu tiên, nếu có ai hỏi đâu là đám cưới thứ hai của người Nhật và Việt chắc lục cả kho tàng lịch sử tìm cũng không ra.

17世紀、日本の商人と結婚した最初のベトナム人

雨季の午後。
Nam は Kitaro の家に遊びに来て、 / 二人は囲炉裏の前でくつろいでいた。

Nam が言った。
「Kitaro、ベトナム人で初めて日本人と結婚した人、知ってる？」

Kitaro が目を丸くする。
「え？　ベトナムと日本が仲良くなったのは最近じゃないの？
昔にそんな結婚あったの？　冗談でしょ？」

Nam はニヤッと笑う。
「冗談じゃないよ。 / なんと17世紀の話だ」

「17世紀？　1600年代？
徳川の時代だろ。
飛行機もないのに、どうやって国際結婚するんだよ」

「飛行機なんていらないさ。
その頃、日本の商人・荒木宗太郎がホイアンに来て、
グエン・ティ・リエウっていう美しい女性に出会ったんだ。
彼女はNguyen Phuc Nguyen (阮福源)公の娘だった」

「で、結婚できたの？　きっと金持ちだったんだろ」

「金持ちで、しかも有能。
荒木はNguyenと日本の交易を助け、
ベトナムの贈り物を幕府に届けた。
結婚後、彼は妻を日本に連れて帰り、
人々は彼女を ‘アニオさん’ と呼んで敬った。
‘アニオ’ はベトナム語の ‘Anh ơi’ に似てるんだ。
愛媛県では、今もその結婚式を再現する祭りがある」

Kitaro は手を叩いた。
「それ、日越史上最初の国際ロマンスだな！」

Nam は頷いた。
「昔から、交易も文化交流も、そして恋愛もあったんだ。
歴史って、戦争や年号だけじゃなくて、
こんな柔らかくて美しい物語もあるんだよ」

外では雨が静かに降り続いていた。
何百年も前の愛が、
今も二つの国をそっと結んでいる。

The first Vietnamese to marry a Japanese merchant – a 17th century love story

It was the rainy season.
Nam dropped by Kitaro’s house, and they sat by the fire.

“Do you know who was the first Vietnamese to marry a Japanese?” Nam asked.

Kitaro’s eyes widened.
“Come on. Vietnam and Japan only got close recently.
That couldn’t have happened back then. You’re joking.”

“I’m not,” Nam said, grinning.
“It was in the 17th century.”

“The 17th century? The 1600s?
That was the Tokugawa era.
Without airplanes, how could anyone marry across countries?”

“You didn’t need airplanes.
A Japanese merchant named Araki Sotaro came to Hoi An to trade.
He met a woman named Nguyen Thi Lieu,
the daughter of Lord Nguyen Phuc Nguyen.
She was… unbelievably beautiful.”

“And he married her? Must’ve been rich.”

“Rich, and capable.
Araki helped the Nguyen lord with trade to Japan,
brought gifts from Vietnam to the Shogunate.
After the wedding, he took his wife to Japan.
People called her Anio-san, a name that sounded like ‘Anh ơi’ in Vietnamese.
In Ehime, there’s still a festival every year reenacting their wedding.”

Kitaro slapped his knee.
“That’s the first cross-country romance in Vietnam–Japan history.”

Nam nodded.
“Yes.
Trade, culture, and love—they were already there.
History isn’t just war and dry dates.
Sometimes it’s soft, and beautiful, like this.”

Outside, the rain tapped gently against the eaves.
Some love stories are bridges—
stretching across centuries,
still making people smile when they’re told.