• Chấp nhận sự hữu hạn để thoát khỏi “Cái bẫy hiệu suất”: Càng cố gắng làm nhanh để hết việc, chúng ta chỉ càng khiến công việc chồng chất hơn. Sự thật là ngày ta “hoàn thành mọi thứ” sẽ không bao giờ đến. Chỉ khi chấp nhận đầu hàng trước thực tế rằng mình không thể làm tất cả, ta mới thực sự có tự do để chọn làm những điều ý nghĩa.
• Hạnh phúc từ “Lời cam kết khước từ”: Giá trị của cuộc sống không nằm ở việc giữ lại mọi lựa chọn, mà nằm ở việc dám dấn thân vào một lựa chọn và can đảm từ bỏ những thứ khác. Sự từ bỏ những phương án hấp dẫn khác chính là thứ đem lại sức nặng và ý nghĩa cho quyết định hiện tại của bạn.
• Sống trong thực tại “Lần cuối cùng”: Mọi khoảnh khắc trong đời, dù là bình thường nhất, đều mang tính chất “duy nhất” và “cuối cùng”. Khi ngừng coi hiện tại là bàn đạp cho tương lai và chấp nhận sự “vô giá trị” của mình trước vũ trụ bao la, ta sẽ thấy nhẹ lòng để trân trọng những điều bé nhỏ đang hiện hữu.

Tuổi thọ trung bình của con người ngắn lắm. Ngắn đến mức nực cười. Nếu bạn sống đến 80 tuổi, cuộc đời bạn chỉ vỏn vẹn 4.000 tuần. Điều đáng lo ngại là hiện tượng thời gian trôi nhanh hơn khi ta có tuổi – một điều mà ai trên 30 tuổi chắc hẳn đều cảm nhận rõ. 4.000 tuần vốn đã ít ỏi, vậy mà quỹ thời gian càng vơi đi, tốc độ trôi của nó lại càng tăng tốc.

Hoàn thành tất cả… nhưng để làm gì?

Dù có giải quyết xong bao nhiêu việc, dù thành công đến đâu, ta vẫn luôn mang theo cảm giác mình chưa thực sự làm được điều gì đó cốt lõi. Hiệu suất thực chất là một cái bẫy. Càng hiệu quả, bạn càng bận rộn. Càng xử lý xong các tác vụ nhanh bao nhiêu, những nhiệm vụ mới lại càng đổ về nhiều bấy nhiêu.

Chúng ta vẫn thường mơ về một ngày: khi dòng thác email ngừng chảy, danh sách việc cần làm dừng tăng thêm, khi ta đáp ứng hết kỳ vọng của mọi người và không còn bị deadline đuổi sát… đó là lúc ta hoàn hảo và bắt đầu làm những điều thực sự quan trọng. Hãy chấp nhận đi, ngày đó sẽ không bao giờ đến. Nhưng đừng buồn, vì đó thực sự là một tin tốt lành.

Trong một thế giới đề cao thành tích, dù bạn có lương cao đến đâu thì áp lực vô hình vẫn không ngừng bủa vây. Dù đạt được vị thế ai cũng mơ ước, bạn lại phải nỗ lực đến kiệt cùng chỉ để duy trì vị thế đó. Điều chúng ta cần không phải là tăng thêm hiệu suất, mà là điều ngược lại. Thay vì cố gắng làm tất cả, hãy học cách chiến thắng sự cám dỗ của việc muốn ôm đồm. Thay vì phản xạ vô điều kiện để giải quyết công việc, hãy học cách chung sống với nỗi bất an khi biết mình không thể hoàn thành mọi thứ. Hãy can đảm chọn “không làm”, ngay cả khi email và những lời nhờ vả vẫn đổ về. Hãy chịu đựng sự không thoải mái đó để tập trung vào điều thực sự quan trọng.

Sự kỳ vọng về một ngày mọi thứ đều tươm tất và ta có thời gian hoàn hảo chỉ là một ảo tưởng. Thay vì chạy theo thôi thúc muốn trải nghiệm mọi điều thú vị trên đời, hãy chấp nhận thực tế rằng điều đó là bất khả thi. Khi hiểu rằng mình chỉ có thể trải nghiệm một phần nhỏ bé của cuộc sống, bạn sẽ không còn thấy bồn chồn vì những gì mình chưa làm được. Khi đó, bạn mới thực sự tận hưởng được vài trải nghiệm ít ỏi mà mình may mắn có được.

Cuộc đời này không phải là một buổi diễn tập

Sống như thể “hôm nay là ngày cuối cùng” là chưa đủ. Bởi vì không phải là “như thể” nữa, mà thực tế khoảnh khắc này hoàn toàn có thể là khoảnh khắc cuối cùng của bạn. Không ai có thể chắc chắn tương lai còn tồn tại dù chỉ là một giây.

Chúng ta thường trốn tránh thực tế tàn khốc của sự hữu hạn bằng cách tìm kiếm những thú vui nhất thời hoặc vùi đầu vào sự bận rộn. Ta sợ phải đưa ra những quyết định không thể vãn hồi, nên thường để mặc cho xã hội quyết định thay: “đến tuổi phải kết hôn”, “phải tiếp tục công việc này dù không thích”… Đó thực chất là sự né tránh trách nhiệm. Ta giả vờ như mình không có sự lựa chọn vì thực tại của việc chọn cái này và bỏ cái kia quá nặng nề.

Trốn tránh thực tại có vẻ thoải mái hơn, nhưng sự thoải mái đó khiến ta rỗng tuếch và đánh mất cuộc đời mình. Chỉ khi trực diện đối mặt với sự hữu hạn, ta mới thực sự bắt đầu sống.

Việc từ bỏ điều gì đó vốn dĩ đau lòng, nên ta mới muốn ôm đồm tất cả. Nhưng mỗi quyết định thực chất là một cơ hội để chọn lấy điều tuyệt vời trong vô vàn khả năng. Đừng nghĩ rằng mình bị tước đoạt mất những lựa chọn khác. Lựa chọn vốn xuất hiện giống như một bữa tiệc buffe, bạn tham gia và không ăn được hết, nhưng bạn có quyền chọn món bạn thích nhất. Thay vì tiếc nuối vô vàn những lựa chọn không được chọn, việc tập trung cho thứ ta chọn là cách làm khiến ta sống có ý nghĩa hơn.

Việc chỉ chọn một thứ không phải là thất bại, đó là sự cam kết chủ động. Chính thực tế rằng “ta có thể đã chọn những thứ giá trị khác” mới là điều đem lại ý nghĩa cho sự lựa chọn hiện tại. Ví dụ, hôn nhân có ý nghĩa vì bạn đã khước từ tất cả những người khác để cam kết với người trước mặt. Khi hiểu được điều này, bạn sẽ cảm thấy một sự nhẹ nhõm kỳ lạ. Thay vì nỗi sợ mất mát, bạn sẽ có được niềm vui của sự buông bỏ.

Nghệ thuật trì hoãn thông minh

Cuộc đời là một chuỗi của những sự trì hoãn. Vì không thể làm hết mọi thứ, ai cũng sẽ chết đi khi vẫn còn cả đống việc chưa xong. Điều quan trọng không phải là xóa bỏ sự trì hoãn, mà là chọn lựa khôn ngoan cái gì cần được trì hoãn. Hãy can đảm để mặc những thứ khác để dành chỗ cho điều thực sự muốn làm.

Dưới đây là 3 nguyên tắc để giảm bớt công việc một cách thông minh:

1. Dành phần cho mình trước: Giống như việc trích lương để tiết kiệm trước, hãy dành thời gian cho việc quan trọng nhất của mình trước tiên. Nếu đợi thời gian dư ra mới làm, bạn sẽ chẳng bao giờ thấy dư đâu.
2. Hạn chế số lượng việc “đang tiến hành”: Chọn ra 3 việc quan trọng nhất và tuyệt đối không đụng vào việc khác cho đến khi một trong số đó hoàn tất. Quan trọng không phải là bắt buộc phải xong, mà là ngăn chặn sự sinh sôi của những dự án dở dang.
3. Vứt bỏ những ưu tiên “hạng trung”: Liệt kê 25 điều muốn làm, sắp xếp thứ tự ưu tiên. Chỉ tập trung vào 5 điều đứng đầu, 20 điều còn lại hãy dứt khoát vứt bỏ. Những việc ở mức trung bình rất nguy hiểm vì chúng đủ hấp dẫn để làm ta xao nhãng khỏi 5 điều quan trọng nhất. Giới hạn khả năng lại, bạn sẽ thấy tự do.

Thực tại được tạo nên bởi sự chuyên tâm với khoảnh khắc ngay lúc này

Để có một trải nghiệm ý nghĩa, bạn phải chú tâm vào nó. Một bữa ăn ở nhà hàng Michelin cũng chẳng khác gì mì gói nếu tâm trí bạn đang ở nơi khác. Ở cạnh ai đó mà chỉ nghĩ về mình thì cũng giống như đang cô đơn vậy.

Chúng ta luôn lo âu vì mặc định rằng mình “sở hữu” và có thể “điều khiển” thời gian. Nhưng thời gian không thuộc về ta. Lập kế hoạch không xấu, nhưng vấn đề nằm ở khao khát muốn biết chắc chắn nỗ lực của mình có thành công hay không ngay tại thời điểm này. Chính điều đó tạo ra sự bất an.

Mọi khoảnh khắc đều có thể là lần cuối cùng. Cuộc đời hữu hạn nên mỗi trải nghiệm đều là duy nhất. Việc đón con, thăm ngôi nhà cũ, hay trò chuyện cùng bạn thân… đều sẽ có lúc kết thúc, thường là khi ta chưa kịp nhận ra “đây là lần cuối”.

Vì vậy, hãy trân trọng mỗi khoảnh khắc như thể đó là cơ hội cuối cùng. Đừng coi hiện tại là bàn đạp cho tương lai, điều đó thật sự rất khờ dại.

Cuối cùng, hãy chấp nhận một cuộc đời ý nghĩa “vừa đủ”. Đừng áp lực phải tạo ra những thành tựu vĩ đại để “để đời”. Khả năng bạn làm rung chuyển vũ trụ gần như bằng không. Ngay cả Steve Jobs, ở góc nhìn vũ trụ, cũng chỉ là một hạt bụi thoảng qua. Khi nhận ra mình không quan trọng đến thế, bạn sẽ thấy nhẹ nhõm. Bạn sẽ thôi đặt ra những tiêu chuẩn bất khả thi và bắt đầu sống thật sự. Bạn không quan trọng với thế giới, nhưng bạn thực sự quan trọng với cuộc đời của mình!