Doraemon – tác giả cuốn truyện và câu chuyện bản quyền với NXB Kim Đồng

Hôm rồi Nam về Việt Nam, ghé Nhà xuất bản Phụ Nữ ở phố Hàng Chuối để bàn về bộ sách mới của nhóm Nomudas và dự án tặng thư viện sách cho trẻ em vùng cao. Đối diện bên kia đường là Nhà xuất bản Kim Đồng – nơi gắn liền với tuổi thơ của biết bao thế hệ. Hai nhà xuất bản vốn thân thiết, nên Nam được “ké” một deal sách thiếu nhi với mức chiết khấu sâu, mừng húm.

Nhắc đến Kim Đồng, ai cũng nghĩ ngay đến chú mèo máy Doraemon. Không chỉ có bộ truyện nguyên tác, mà gần đây còn xuất hiện những phiên bản “Doraemon học tập” dành cho thiếu nhi. Lần đi qua Kanagawa, Kitaro đã dẫn Nam tới viếng mộ Fujiko Fujio – “cha đẻ” của chú mèo máy huyền thoại.

Kitaro khẽ nói:
– Ông biết không… Doraemon không chỉ là truyện. Fujio đã dùng tiền bản quyền để giúp hàng ngàn trẻ em nghèo được đến trường.

Nam tròn mắt:
– Thiệt hả? Giàu vậy mà không mua biệt thự à?

Kitaro mỉm cười:
– Không. Ông ấy sống giản dị. Một phần lớn tiền bản quyền được chuyển vào quỹ học bổng và hoạt động giáo dục, đặc biệt cho những em nhỏ khó khăn. Không ồn ào, không phô trương.

Sau khi ông mất năm 1996, “Quỹ Fujiko Fujio” và “Quỹ Doraemon” ra đời, tiếp nối ước nguyện ấy. Đặc biệt, toàn bộ số tiền bản quyền 1 tỷ đồng từ việc xuất bản Doraemon tại Việt Nam đã được ông ủng hộ, cùng đóng góp của NXB Kim Đồng, để lập quỹ trao học bổng cho học sinh nghèo học vượt khó, xây dựng thư viện mang tên ông, cung cấp sách và tài liệu cho trẻ em.

Tính đến nay, Quỹ Doraemon đã trao hàng nghìn suất học bổng trị giá hàng chục tỷ đồng, đồng thời mở rộng hoạt động tặng sách, xây thư viện khắp vùng sâu vùng xa, vun đắp văn hóa đọc cho trẻ em Việt Nam.

Nam lặng im một lúc:
– Vậy ra… trong khi tụi nhỏ khóc vì Doraemon quay về tương lai, thì ở hiện tại, tiền từ chú mèo ấy đang giúp tụi nhỏ học hành thật sự?

Kitaro gật đầu:
– Đúng vậy. Doraemon không chỉ là nhân vật – nó là ước mơ, là niềm tin, và cũng là cơm áo, sách vở cho nhiều em nhỏ mà Fujiko chưa từng gặp.

Nam mỉm cười, mắt ánh lên sự cảm phục:
– Ừ… Doraemon hay nói: “Mỗi ngày là một cơ hội mới”. Có lẽ ông Fujio cũng tin vậy. Bữa rồi về Việt Nam, mấy đứa cháu đòi mua bộ “Doraemon học tập”, tui mua luôn cả bộ, thiếu cuốn nào đặt online cho đủ. Nghĩ cũng hay, mình vừa làm tụi nhỏ vui, vừa góp một phần nhỏ xíu vào hành trình mà chú mèo máy và tác giả đã bắt đầu từ mấy chục năm trước.

ドラえもん――物語を生んだ人と、キムドン出版社との静かな権利の物語 

ドアの向こうに、春の光が静かに降りていた。
ハノイのHang Chuoi通り。Namは婦人出版社のドアを押し開け、打ち合わせを終えた帰り道、ふと目の前の建物に足を止めた。そこには、子どもの頃から見慣れたロゴ——金色の星と「Kim Đồng」の文字。

向かい風に揺れる桜並木の下、Namは微笑んだ。あの青い耳なし猫型ロボット、ドラえもんの物語が、ここからベトナムの子どもたちの手に渡っていったことを思い出したからだ。

数ヶ月前、神奈川でKitaroに連れられ、藤子・F・不二雄の墓を訪れた時のことを思い出す。
「知ってるか？」Kitaroが小さな声で言った。「藤子先生は、ドラえもんの印税で何千人もの子どもたちを助けてきたんだ」

Namは驚いて聞き返す。「え、本当？ 豪邸とか買わなかったの？」
Kitaroは首を振る。「いや、彼はとても質素に暮らしていた。印税の多くを奨学金や図書館の建設に使ったんだ。自分の名前を大きくすることもなく、ただ静かに」

1996年、藤子先生が亡くなった後、その志は「藤子・F・不二雄基金」と「ドラえもん基金」に受け継がれた。ベトナム版ドラえもんの印税1億ドンも全額寄付され、金同出版社の協力で、奨学金や図書館の建設、書籍の提供に使われてきた。

今では何千もの奨学金が贈られ、地方の小さな学校にも新しい本の匂いが広がっている。

「…つまり、子どもたちがドラえもんが未来に帰るシーンで泣いている間に、現実ではそのお金が本当に彼らの未来を支えているってことか」Namがつぶやくと、Kitaroは静かにうなずいた。
「そうさ。ドラえもんはただのキャラクターじゃない。夢であり、希望であり、見知らぬ子どもたちへの贈り物なんだ」

帰国したNamは、甥や姪のために「ドラえもん学習シリーズ」を全巻買いそろえた。手元に届いた本を見ながら、ふと思う。
——たった一冊の本にも、誰かの優しさと未来が詰まっているのだ。

Doraemon— the author who gave him life, and the quiet story of rights with Kim Đồng Publishing. 

The street was quiet that afternoon in Hanoi.
On Hàng Chuối Street, Nam stepped out of the Women’s Publishing House after a meeting about his group’s new book and a library project for children in the mountains. Across the road stood the Kim Đồng Publishing House – a place woven into the childhood of millions.

Nam smiled under the soft spring sunlight. Here was where the blue, earless cat from the future – Doraemon – began its journey into the hands of Vietnamese children.

Months earlier, in Kanagawa, Kitaro had taken him to the grave of Fujiko F. Fujio, Doraemon’s creator.
“You know,” Kitaro whispered, “Doraemon isn’t just a story. Fujiko used the royalties to help thousands of children go to school.”

Nam was astonished. “Really? And he didn’t buy a mansion?”
Kitaro shook his head. “No. He lived simply. Most of the royalties went into scholarships and building libraries. Quietly, without seeking recognition.”

After Fujiko’s passing in 1996, his wish lived on through the Fujiko F. Fujio Fund and the Doraemon Fund. In Vietnam, all royalties – one billion đồng – from publishing Doraemon were donated, with Kim Đồng’s support, to scholarships and library projects for underprivileged children.

Since then, thousands of scholarships have been awarded, and the scent of new books now reaches schools in the most remote villages.

“So… while kids cry over Doraemon leaving for the future, in reality, the money from that story is helping
them